phải có “khoán 10” đối với nâng cao giảng dạy đại học

Giao quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội cho các trường sẽ là “khoán 10” đối với phát triển giáo dục đại học. Có và được thực hành đầy đủ quyền tự chủ và nghĩa vụ xã hội của mình, thì các trường sẽ mau chóng tự mình nâng cao chất lượng đáp ứng đề nghị xã hội và hội nhập quốc tế giờ


Đó là quan điểm của gia sư giỏi hà nội , Hiệu trưởng Trường Đại học Hùng Vương nói về giải pháp tăng quyền tự chủ và bổn phận tầng lớp ở các trường ĐH trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện.

Theo PGS.TS Cao Văn, quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội là hai mặt hợp nhất trong mọi hoạt động của một nhà trường, tự chủ cốt yếu để bảo đảm hiệu quả và hiệu suất cao; còn bổn phận xã hội cốt tử là để bảo đảm chất lượng và công bằng từng lớp trong giáo dục.

Tăng cường quá quyền tự chủ mà không đặt yêu cầu về tự chịu bổn phận sẽ có nguy cơ dẫn đến tình trạng các trường tự tiện hoạt động không theo quy định của pháp luật, dẫn đến giảm sút chất lượng, chạy theo ích trước mắt và không thực hiện nghĩa vụ với từng lớp và các bên liên hệ đến hoạt động đào tạo.

Còn quan liêu trong thực hành quyền tự chủ và trách nhiệm từng lớp

PGS.TS Cao Văn cho rằng, hiện việc thực hành quyền tự chủ và trách nhiệm từng lớp của các trường thực hiện chưa triệt để, còn hình thức và quan liêu. Các trường đều phải chịu sự phân phối về chỉ tiêu tuyển sinh của Bộ GD-ĐT nên cho dù nguồn lực có thể tiếp nhận nhiều hơn nhưng các trường không thể tuyển vượt quá chỉ tiêu đã được ấn định, đây cũng là một vấn đề được nhiều trường quan tâm.

PGS.TS Cao Văn đã chỉ ra những khó khăn thách thức trong việc thực hiện quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các trường đại học bây chừ. Đó là:

– Việc có phân loại, xếp hạng các trường đại học chưa được quan hoài đúng mức cho phùhợp với chức năng, nhiệm vụ và quy mô hoạtđộng của các trường. Trong điều kiện đặc thù của mình, hầu hết các trường đều nhận thức được phải có quyền tự chủ, và biết tự chịu nghĩa vụ trong điều hành hoạt động của trường.

Tuy nhiên cơ chế hoạt động hiện thời đã đặt các trường đứng trước những thách thức lớn: một bên là khung điều lệ trường đại học do Bộ Giáo dục & Đào tạo ban hành, một bên là nguồn lực và sự quan tâm của địa phương như: Ủy ban quần chúng. # tỉnh, Sở Giáo dục & Đào tạo, sự khác biệt này đã đặt các trường đứng trước những xuất phát điểm rất khác nhau để thực thi quyền tự chủ và nghĩa vụ đối với xã hội.

– Chương trình đào tạo của các trường đại học hiện còn nặng về lý thuyết, ít thực hành (trong nhiều chương trình đào tạo, phần thực hành chỉ chiếm từ 10 – 15% và thực tế việc thực hành cũng chưa được đầu tư chất lượng đúng mức), việc đánh giá năng lực người học theo hướng tiếp cận người học chưa được các trường quan hoài thích đáng.

hồ hết các trường chưa có giáo trình riêng đầy đủ nếu có thì chất lượng chưa cao, thiếu các tài liệu tham khảo có chất lượng, nhất là các tài liệu tham khảo nước ngoài.

– Về đội ngũ giảng sư của các trường đại học giờ hầu hết còn quá trẻ hoặc quá già, nhiều giảng viên không chịu thương chịu khó cập nhật thông tin, không chủ động nâng cao tay nghề, hàng năm nhiều cán bộ giảng sư không có đề tài nghiên cứu, chưa có bài báo đăng trên tạp chí khoa học trong nước và nước ngoài, trình độ ngoại ngữ còn hạn chế…. đây cũng là một khó khăn trong việc thực hành quyền tự chủ của các trường, vì giảng sư có vai trò định hướng cho sinh viên tính tự chủ gắn với nghĩa vụ xã hội trong quá trình đào tạo.

Bên cạnh đó, theo PGS.TS Cao Văn, các trường đại học địa phương còn gặp nhiều khó khăn hơn bên cạnh những bất cập trong cơ chế tự chủ và thực hành trách nhiệm từng lớp chung cho các trường đại học; với đặc thù được BộGD&ĐTquản lý về chuyên môn, địa phương quản lý về nhân sự và quan yếu hơn cả là cấp kinh phí hoạt động, các trường đại học địa phương luôn phải giải quyết một bài toán khó: một mặt phải đáp ứng đề nghị quản lý chuyên môn của Bộ, một mặt phải thực hành sự quản lý khá chặt đẹp về nhân sự, ngân sách hoạt động do địa phương trực tiếp chi phối, tình thế này dẫn đến tình trạng không phân định được trường được tự chủ đến đâu.

tiêu biểu như số lượng chế cán bộ giảng sư Bộ thì qui định là dựa trên tổng số sinh viên của trường, Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh, trong việc phân bổ biên chế ở các trường, bởi vậy mới có sự bất cập trong mô hình tổ chức, chế độ đãi ngộ và cơ chế điều hành các nhà trường.

5 giải pháp

Để tăng quyền tự chủ, nghĩa vụ từng lớp ở các trườngđại học, từ đó nâng cao năng lực đào tạo trong thời đoạn hiện PGS.TS Cao Văn đã đưa ra 5 giải pháp:

Thứ nhất, Chính phủ và các Bộ, Ngành cần thẩm tra, coi xét lại hệ thống mô hình giáo dục đại học hiện giờ. Từ đó có sự phân loại, xếp hạng các trường đại học cho ăn nhập với chức năng, nhiệmvụ và quy mô hoạt động của các trường. Việc phân loại, xếp hạng sẽ giúp cho quá trình xác định và ra quyết định về chừng độ quyền tự chủ vàtráchnhiệm tầng lớp của các trường đại học bảo đảm tính khoa học, tạo đà cho sự ổn định và phát triển của các trường hiện tại và trong ngày mai .

Thứ hai, các trường thực hiện tự chủ phải tự khẳng định mình, xây dựng kế hoạch, chiến lược, tầm nhìn đáp ứng sự đổi thay nhanh và yêu cầu của thực tại phát triển kinh tế – xã hội.

Các trường phải công khai, sáng tỏ khả năng, tiềm năng chất lượng, hiệu quả các hoạt động của mình trong ngày nay và tương lai với những cơ sở dữ liệu, luận cứ thuyết phục.

Đồng thời phải mỏng các hoạt động với các bên liên can, đầu tiên là cơ quan chủ quan để nâng cao trách nhiệm tầng lớp của nhà trường với các nhóm ích liên hệ và không ngừng tự hoàn thiện mình, đáp ứng yêu cầu của từng lớp.

Thứ ba, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần phân cấp các trường đại học. Tăng tính tự chủ và trách nhiệm tầng lớp của các trường trên các lĩnh vực: nhânsự, tài chính, đào tạo, nghiên cứu khoa học và cộng tác quốc tế.

Thứ tư, các trường được tự chủ trong tuyển dụng và quản lý đội ngũ cán bộ, giảng viên.Với mục đích xây dựng đội ngũ giảng sư và cán bộ quản lý có đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng, tiến tới vượt chuẩn để có thể thực hành tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong lĩnh vực đào tạo, các trường cần tăng cường phân cấp tuyển dụng tới các đơn vị; xây dựng chuẩn tuyển dụng đội ngũ giảng viên; xây dựng quy trình tuyển dụng cán bộ hợp lý; dùng, bố trí đúng người, đúng việc phát huy năng lực, sở trường của mỗi người.

Thứ năm, nâng cao nhận thức về thực hành tự chủ và nghĩa vụ xã hội trong quản lý của nhà trường. Tổ chức phổ thông, quán triệt nội dung tự chủ và trách nhiệm xã hội đến toàn thể các cán bộ, giảng viên trong nhà trường.

PGS.TS Cao Văn khẳng định: “Quyền tự chủ và bổn phận xã hội của các trường đại học ở nước ta giờ phải được coi là động lực đốn, là đòn bẩy để chóng vánh phát triển giáo dục đại học, là giải pháp cơ bản và hữu hiệu trong xóa bỏ tình trạng chạy theo thành tích của các trường.

Giao quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội cho các trường sẽ là “khoán 10” đối với phát triển giáo dục đại học. Có và được thực hành đầy đủ quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của mình, thì các trường sẽ mau chóng tự mình tạo ra thời cơ và đường đi ngắn nhất, hiệu quả nhất trong đào tạo nguồn nhân công trình độ cao, chất lượng cao đáp ứng đề nghị xã hội và hội nhập quốc tế bây chừ, từ đó nâng cao vị trí của trường trong phân cấp các trường đại học”.

Hồng Hạnh (ghi)

Article By :