Về miền gái xinh thành nạn nhân của tục “cướp vợ”

Những nữ sinh đang tuổi ăn học thốt nhiên nghỉ học vì bị “cướp” về làm vợ rồi hồ hết đều cam lòng, phó mặc cho căn số đẩy đưa. Có những em gái đang đi trên đường thốt nhiên bị “cướp” dù rằng hò la, nài xin nhưng người đàn ông không chịu buông tha… Một ngày đầu Xuân Đinh Dậu, chúng tôi lạc về miền quê “nóng” với hủ tục này sau vụ “cướp vợ” gây xôn xang dư luận tại địa bàn xã Châu Lộc, huyện Quỳ Hợp (Nghệ An) vào ngày 2/2 vừa qua.

TIN LIÊN QUAN

  • Người Hmông kéo dâu rất nhân bản, chứ không cướp vợ đến tụt cả váy
  • Tục cướp vợ miền cao: Đừng lấy văn hóa làm mặt nạ cho những trò hèn
  • Người thủ mưu cướp vợ 17 tuổi gây xôn xang nói gì?
 Cô gái bị bắt ép trên đường ngày 2/2. Ảnh cắt từ clip.

Cô gái bị bắt ép trên đường ngày 2/2. Ảnh cắt từ clip.

Chuyện sau vụ “cướp vợ” bất thành

Từ ngã ba xã Châu Lộc nơi xảy ra vụ “cướp vợ”, chúng tôi phải đi xe ôm hơn 20km nữa mới vào đến bản Quèn thuộc xã Liên Hợp để đến nhà Trương Văn Biển (25 tuổi)- thủ mưu vụ cướp vợ nêu trên.

Chúng tôi tìm gặp gỡ trưởng bản Lương Văn Bình. Nhấp ngụm nước chè xanh chát xít, trưởng bản Lương Văn Bình kể về vụ việc khiến bản làng của ông nổi như cồn trên cả nước: “Biển nhát quá nên không dám tỏ tình với Hiền (cô gái bị cướp) dù rằng cả hai đã có ý tình với nhau từ trước. Vì không dám tỏ tình nên ngày 2/2, khi biết Hiền đang đứng bên đường đón xe vào Nam làm ăn thì Biển mới choáng choàng nhờ 3 người game thủ trai đến ngăn và khuyên Hiền quay trở về để Biển trò chuyện. Nhưng 3 người game thủ này tức thì, hùng hổ ép Hiền lên xe máy để chở về giữa thanh hiên bạch nhật khiến mọi người dân chứng kiến đều hồi hộp. Hơn nữa Hiền cũng không biết 3 người này là ai nên cứ nghĩ mình bị “cướp” về làm vợ người khác nên hò la và phản kháng quyết liệt”.

Theo ông Bình, cuộc sống bây chừ khác xưa rồi, và càng khác xưa chuyện hôn nhân gia đình thành thử cần huỷ bỏ hủ tục mà nhiều người gọi là “cướp vợ”. Trước đây, có những trường hợp bắt vợ về thì đêm mới cầu thân tên gì, bao nhiêu tuổi. Trưởng bản Lương Văn Bình cho rằng, nếu các cơ quan có bổn phận không có giải pháp ngăn dự phòng và xã hội không lên tiếng phản đối thì chuyện “cướp vợ” của người Thái, người Mông sẽ lan truyền như một hủ tục nguy hại.

Bà Vi Thị Lan (mẹ Biển) kể về sự việc bắt vợ vừa xảy ra. Ảnh: V.Đồng.
Bà Vi Thị Lan (mẹ Biển) kể về sự việc bắt vợ vừa xảy ra. Ảnh: V.Đồng.

Khi chúng tôi tìm đến nhà thì Biển đi vắng, chỉ có bà Vi Thị Lan (mẹ Biển) đang ngồi trò chuyện với những người dân trong bản về sự việc đang ầm ào khắp nơi này. Bà Lan biện bạch: “Hai đứa nó yêu nhau rồi đấy. Lúc trước cái Hiền có qua nhà tôi ăn cơm, thu vén và đã cùng Biển đi chơi trong bản. Gia đình tôi cũng đã qua gia đình nhà cái Hiền trò chuyện, hai bên đã hợp nhất cho các cháu đi lại với nhau”.

Trao đổi với PV, ông Lô Thanh Đồng, Chủ tịch UBND xã Liên Hợp cho hay: “Vụ “bắt vợ” vừa xảy ra, hiện Công an huyện Quỳ Hợp đã có kết luận. Còn hướng xử lý thế nào cho thấu tình đạt lý chúng tôi vẫn phải chờ. Trên địa bàn vẫn có “cướp vợ” nhưng trên cơ sở hai bên đã ngầm có ý tình với nhau. Tục của đồng báo Thái ở đây là vậy. Chúng tôi vẫn thường xuyên cử Bí thư Đoàn xã và cán bộ tư pháp xã đến tận xóm, bản phổ quát tri thức luật pháp hôn nhân gia đình, đồng đẳng giới cũng như khuyến khích những đôi nam nữ yêu nhau nên công khai cho gia đình, game thủ hữu và người trong bản, trong xã biết. Nếu gia đình không đồng ý thì báo lên chính quyền địa phương để có hướng giải quyết. Nếu không, để xảy chuyện mà người ta cho là “cướp vợ” thì gây dư luận không tốt trong xã hội”.

Nữ sinh trung học cũng bị “cướp” về làm vợ

Thầy Nguyễn Minh Đạt - Hiệu trưởng THPT Quỳ Hợp 3 xót xa kể về những trường hợp các em học sinh bị bắt trộm về làm vợ. Ảnh: V.Đồng.
Thầy Nguyễn Minh Đạt – Hiệu trưởng THPT Quỳ Hợp 3 xót xa kể về những trường hợp các em học trò bị bắt trộm về làm vợ. Ảnh: V.Đồng.

Câu chuyện “cướp vợ” chừng như chưa dừng lại ở trường hợp nói trên. Thầy Nguyễn Minh Đạt, Hiệu trưởng Trường THPT Quỳ Hợp 3 đã từng cứu thắng lợi một nữ học trò của trường bị “cướp” về làm vợ. Hiện thầy Đạt đang làm lên tiếng gửi các cấp ban ngành về nhiều trường hợp là nữ học trò của trường nghỉ học vì nghi… bị cướp về làm vợ.

Vụ cứu em học trò bị bắt trước cổng trường đã xảy ra cách đây 10 năm nhưng thầy Đạt vẫn nhớ như in. Thầy kể: “Hồi đó tôi đang là Bí thư đoàn trường. Đêm 8/1/2007, tôi đang nghỉ trong phòng thì bỗng một game thủ học trò chạy vào báo với tôi với vẻ mặt hoảng loạn: “Bạn Lô Thị Thủy, học trò 11C bị 6 thanh niên đi trên 3 xe máy vây rồi cướp ngay trước dãy nhà trọ cạnh cổng trường. Tốp thanh niên đã chở game thủ Thủy đi về hướng xã Châu Hồng”. Nghe vậy, tôi khiêu vũ dậy lấy xe máy đuổi theo”.

Hôm đó, một mình thầy Đạt nói quanh nói quẩn trên đường rừng đuổi theo nhóm cướp học trò của mình. Khi đến bản Nhang, xã Châu Cường (Quỳ Hợp) thấy em Thủy đang hò la, thầy Đạt liều phóng xe lên rồi ép vào xe đang chở Thủy. “Lúc đó vừa mừng lại vừa sợ, tôi liền cầm lấy tay em Thủy giữ lại nhưng đám thanh niên bên kia cũng hung hăng tranh giành lại. Bí quá tôi hét to lên thì vừa lúc các thầy trong trường cũng đuổi kịp đến. Lúc này nhóm người kia đành bỏ Thủy lại và vù xe máy đi. Tôi chỉ kịp giữ lại một thanh niên” – thầy Đạt nhớ lại.

Sau đó mới biết, thủ mưu vụ bắt vợ này là Sầm Văn Đức. Đức từng thú nhận “do uống rượu say, hứng lên thì đi bắt gái đẹp về làm vợ”. Ngày đó, gia đình em Thủy đã phạt Đức. Ngoài ra, UBND xã Châu Hồng cũng phạt Đức 300 ngàn đồng. Những thanh niên đồng phạm còn lại mỗi người bị phạt 200 ngàn đồng.

Nhắc về hủ tục “cướp vợ” này, thầy Đạt đưa cho chúng tôi xem danh sách những học trò của trường bị “cướp” về làm vợ khi chưa đủ tuổi thành hôn theo luật định. Trầm ngâm nhìn vào bản danh sách, thầy Đạt xót xa: “Năm học 2015 – 2016 có các em Lương Thị Ly, Hà Thị Nam nghi bị “cướp” về làm vợ. Các em đều mới 16 tuổi, đang học lớp 10C4. Tiếp đó là hai em Lô Thị Vui lớp 11A4, Sầm Thị Tươi, học trò lớp 12C4. Năm 2016- 2017 vừa qua có thêm ba em nữa cũng bị trai bản rình cướp. Theo tò mò của tôi thì hồ hết các em này đều bị “cướp” khi hai bên có tình cảm. Nhưng tuổi các em còn nhỏ mà đã làm vợ, làm mẹ với bao nhiêu lo toan là chuyện chẳng thể ưng ý được. Quá nguy hại đến mai sau, tuổi xanh và cuộc sống về sau cho các em”.

Theo thầy Đạt, khi bị bắt về nhà trai và làm thủ tục cúng bái rồi thì các em gái coi như đã có một đời chồng nên thường có tâm lý cam lòng, buông xuôi. Vì không muốn có thêm trường hợp học trò nữ đang tuổi ăn học bị cướp về làm vợ, thầy Đạt và ban giám hiệu nhà trường đã doanh nghiệp tuyên truyền, phổ quát luật hôn nhân và gia đình, đồng đẳng giới… ưng chuẩn giờ chào cờ và các hoạt động ngoài giờ. Ngoài ra, nhà trường thành lập CLB game thủ gái tuyên truyền, Hộp thư giúp game thủ và cắt cử các em học trò cắm chốt nhà trọ…để ngĂn trộm hủ tục không đáng có này.

“Hiện tại, nhà trường đã có lên tiếng gửi lên các cấp ban ngành về trường hợp các em học trò của trường bị bắt về làm vợ. Ngoài ra, chúng tôi cũng sẽ nhờ đến luật pháp để xử lý những trường hợp “cướp vợ” khi nữ học trò chưa đến tuổi thành hôn”, thầy Đạt cho biết.

Từ mỹ tục đến hủ tục

Theo văn hóa người Thái ở miền Tây Nghệ An thì khởi thủy của việc “trộm vợ” là một mỹ tục về hôn nhân. Đó là khi người đàn ông, con gái thương cảm nhau, mong muốn kết giao vợ chồng. Từ đó, người con gái đi theo người đàn ông về nhà rồi chịu một số tục lệ thường nhật để thành “dâu nhà người” mà bỏ lỡ các bước tình tự phổ biến của cộng đồng. Kiểu hôn nhân “đi tắt” như thế lâu dần được người Thái gọi là tục “trộm vợ”.

Sở dĩ tục “trộm vợ” ngày xưa được xem là một mỹ tục là bởi dưới thời phong kiến, trong xã hội người Thái vẫn còn nặng nề chuyện “phép mẹ, quyền cha” vô cùng chặt ngặt nghèo, oai quyền. Vì trần tục “trộm vợ” được xem như một cách “vượt rào”, sự phản kháng trước những khắc nghiệt phong kiến để có được hạnh phúc đôi lứa.

Nhưng nhiều năm nay thường sinh ra nạn bắt con gái về làm vợ bất kể đó là ai, bao nhiêu tuổi, đang làm gì miễn là người bắt thấy ham thích. Vấn nạn đó diễn ra tại nhiều vùng bản gây dư luận hoang mang cho chính cả những cô gái bị bắt khiến người dân gọi đó là nạn “cướp vợ”. Thực tế, đây là sự biến tướng của tục “trộm vợ” đối với một số thanh niên kém hiểu biết, khiến tục “trộm vợ” trở thành một hủ tục mới- hủ tục “cướp vợ”.

Thái Tâm (Cổng thông báo điện tử huyện Quỳ Hợp)

Article By :